5 sierpnia 2026 r. Prezes Rady Ministrów skierował do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne. Otrzymał on numer druku sejmowego 3002. Rozpoczął się tym samym parlamentarny etap prac nad projektem.

Równolegle w mediach rozgorzała dyskusja wokół zdania z uzasadnienia projektu, w którym stwierdzono, że farmaceuci nie należą do osób posiadających wykształcenie medyczne. Naczelna Rada Aptekarska przedstawia w tej sprawie następujące stanowisko.

Błąd w uzasadnieniu trzeba usunąć – ale to nie jest największy problem projektu

Farmaceuta wykonuje samodzielny zawód medyczny. Wynika to wprost z art. 2 ust. 1 ustawy z 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty. Spór o to, czy ma on wykształcenie medyczne, NRA uznaje za próbę odwrócenia uwagi od zasadniczych problemów projektu oraz od fundamentalnych postulatów samorządu zawodu farmaceuty – a to one powinny być przedmiotem prac parlamentarnych.

Naczelna Rada Aptekarska wskazuje jednoznacznie, że nigdy nie opiniowała ani nie uzgadniała projektu przy założeniu, że farmaceuci nie posiadają wykształcenia medycznego. Zdanie zawarte w uzasadnieniu NRA traktuje jako oczywisty błąd o charakterze fundamentalnym, który wymaga niezwłocznego usunięcia. Takie założenie pozostawałoby bowiem w sprzeczności z ustawowym statusem farmaceuty jako osoby wykonującej samodzielny zawód medyczny.

Problemy projektu sięgają jednak znacznie głębiej niż jedno błędne zdanie w jego uzasadnieniu.

Projekt powstał bez udziału samorządu i na odmiennych założeniach

Projekt przekazany do konsultacji w grudniu 2025 r. nie był wcześniej konsultowany z Naczelną Radą Aptekarską. Tymczasem samorząd zawodu farmaceuty od wielu lat przedstawiał własne propozycje kompleksowego uregulowania zasad reklamy aptek i punktów aptecznych oraz komunikacji związanej z wykonywaniem zawodu farmaceuty.

Projekt, który trafił obecnie do Sejmu, oparto na założeniach zasadniczo odmiennych od propozycji przedstawianych przez NRA.

Naczelna Rada Aptekarska ma świadomość, że obecne kierownictwo Ministerstwa Zdrowia pracuje nad projektem, którego zasadnicza koncepcja powstała na wcześniejszym etapie. Nie zmienia to jednak faktu, że to Minister Zdrowia – jako organ prezentujący stanowisko Rządu w pracach parlamentarnych – odpowiada dziś za przedstawienie rozwiązań usuwających wady projektu i nadanie regulacji spójnego oraz bezpiecznego kształtu.

NRA nie odpowiada za rozwiązania, których nie proponowała

Naczelna Rada Aptekarska nie ponosi odpowiedzialności za rozwiązania, których nie proponowała, nie uzgadniała i których konsekwentnie nie akceptowała.

W toku konsultacji postulaty zmierzające do liberalizacji projektowanych ograniczeń reklamy zgłaszały organizacje reprezentujące przedsiębiorców: Pracodawcy RP, Związek Pracodawców Aptecznych PharmaNET oraz Związek Aptek Franczyzowych. Podobne uwagi – samodzielnie i bez uzgodnienia z NRA – złożyły również osoby kierujące Śląską Izbą Aptekarską. Zbieżność dotyczyła istotnych elementów projektu: odwołania do zasad etyki i deontologii zawodowej, przesłanki reklamy „wywierającej presję” oraz ograniczeń odnoszących się do sposobu komunikowania usług aptecznych.

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne razem z raportem z konsultacji publicznych i opiniowania (nr UD291).

NRA nie twierdzi, że stanowiska te były uzgadniane ani że stanowiły rezultat wspólnego działania. Znaczenie ma co innego: ich obiektywna zbieżność oraz skutek legislacyjny. Część uwag zgłoszonych przez osoby kierujące Śląską Izbą Aptekarską zmierzała w tym samym kierunku co postulaty organizacji przedsiębiorców.

Dotyczy to również statusu farmaceuty. Niezależnie od intencji Śląskiej Izby Aptekarskiej, to jej uwaga doprowadziła do tego, że w uzasadnieniu projektu ustawy znalazło się stwierdzenie, iż farmaceuci nie należą do osób posiadających wykształcenie medyczne. NRA nigdy takiego stanowiska nie prezentowała, nie uzgadniała na jego podstawie projektu i nie wyrażała na nie zgody.

Reklama nie może omijać zasad wykonywania zawodu

Naczelna Rada Aptekarska nigdy nie zaakceptowała koncepcji ustawy, która – dopuszczając reklamę aptek i punktów aptecznych – pomija szczególny status zawodu farmaceuty, zasady jego wykonywania oraz obowiązujące farmaceutów normy etyczne i deontologiczne.

Stanowisko NRA od początku opierało się na prostym założeniu: dopuszczalna działalność reklamowa apteki nie może prowadzić do obchodzenia zasad wiążących farmaceutów jako osoby wykonujące samodzielny zawód medyczny, będący zawodem zaufania publicznego.

Co proponowała NRA

Przez cały czas prac nad projektem Naczelna Rada Aptekarska konsekwentnie przedstawiała propozycje spójnego i skutecznego modelu regulacji reklamy aptek i punktów aptecznych. W szczególności postulowała bezpośrednie powiązanie dopuszczalnej reklamy z zasadami wykonywania zawodu farmaceuty.

W ostatnim piśmie z 5 maja 2026 r. NRA zaproponowała dodanie w art. 94a ust. 2 pkt 9, zgodnie z którym reklama apteki lub punktu aptecznego nie może:

„9) naruszać zasad wykonywania zawodu farmaceuty, dotyczących w szczególności niezależności, godności i prestiżu zawodu, etyki i deontologii zawodowej, tajemnicy zawodowej oraz rzetelności wobec pacjentów.”

NRA postulowała również jednoznaczne powiązanie nowych regulacji z przepisami o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – poprzez dodanie art. 94a ust. 2 pkt 8, zgodnie z którym reklama apteki lub punktu aptecznego nie może:

„8) stanowić reklamy określonej w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (…).”

Jednocześnie Naczelna Rada Aptekarska proponowała wzmocnienie kompetencji Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny powinien móc nakazać publikację decyzji, publikację sprostowania reklamy wprowadzającej w błąd oraz usunięcie stwierdzonych naruszeń i ich skutków.

NRA postulowała także zapewnienia rzeczywistego udziału samorządu zawodu farmaceuty w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów dotyczących reklamy – w tym prawa okręgowych izb aptekarskich oraz Naczelnej Izby Aptekarskiej do inicjowania właściwych postępowań przed wojewódzkim inspektorem farmaceutycznym.

O czym powinna być ta debata

Ochrona pacjentów. Niezależność zawodowa farmaceutów. Przestrzeganie zasad etyki i deontologii zawodowej. Skuteczność nadzoru nad reklamą. To te kwestie powinny stanowić przedmiot zasadniczej debaty nad projektem – a nie oczywisty błąd w uzasadnieniu, dotyczący wykształcenia farmaceutów.

Naczelna Rada Aptekarska pozostaje gotowa do merytorycznego udziału w dalszych pracach nad projektem. Warunkiem takiej współpracy jest jednak respektowanie ustawowego statusu farmaceuty, jego niezależności zawodowej oraz konsekwentne traktowanie apteki jako placówki ochrony zdrowia.